Khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào là cơ chế quan trọng giúp doanh nghiệp và một số hộ kinh doanh giảm nghĩa vụ thuế GTGT phải nộp bằng cách trừ thuế GTGT đã trả khi mua hàng hóa, dịch vụ vào thuế GTGT đầu ra. Từ năm 2026, quy định về khấu trừ thuế GTGT đầu vào được điều chỉnh theo Luật Thuế GTGT sửa đổi (hiệu lực từ 01/01/2026), Nghị định 123/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP hiệu lực từ 01/06/2025), Thông tư 32/2025/TT-BTC và các văn bản liên quan. Việc khấu trừ ngày càng chặt chẽ, yêu cầu hóa đơn điện tử (HĐĐT) hợp lệ và chứng từ thanh toán nghiêm ngặt, đặc biệt khi bỏ thuế khoán và chuyển sang kê khai theo doanh thu thực tế (Nghị quyết 198/2025/QH15).
1. Đối tượng được khấu trừ thuế GTGT đầu vào
Theo Điều 14 Luật Thuế GTGT (sửa đổi) và Điều 15 Nghị định 123/2020/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 70/2025):
- Doanh nghiệp, tổ chức kinh tế áp dụng phương pháp khấu trừ (bắt buộc với hầu hết doanh nghiệp).
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh:
- Doanh thu > 500 triệu đồng/năm: Nếu đăng ký tự nguyện phương pháp khấu trừ (thay vì trực tiếp theo tỷ lệ %).
- Doanh thu ≤ 500 triệu đồng/năm: Miễn thuế GTGT → Không khấu trừ đầu vào.
- Điều kiện đăng ký phương pháp khấu trừ cho HKD: Phải sử dụng hóa đơn điện tử đầy đủ, có sổ sách kế toán đơn giản, kê khai thuế theo quý/tháng.
2. Các điều kiện bắt buộc để khấu trừ thuế GTGT đầu vào
Để được khấu trừ, thuế GTGT đầu vào phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
- Có hóa đơn GTGT hợp lệ:
- Hóa đơn điện tử (HĐĐT) hợp pháp, hợp lệ: File XML gốc, chữ ký số (nếu áp dụng), hoặc dữ liệu truy xuất đối với hóa đơn điện tử MTT.
- Hóa đơn phải ghi rõ thuế GTGT (thuế suất 0%, 5%, 8%, 10%).
- Hóa đơn phải được tra cứu được trên hệ thống hoadondientu.gdt.gov.vn hoặc tracuuhoadon.gdt.gov.vn.
- Đối với hóa đơn điện tử MTT (bắt buộc với HKD/doanh nghiệp bán lẻ trực tiếp doanh thu ≥ 1 tỷ/năm): Dữ liệu theo thời gian thực, không cần chữ ký số thủ công nhưng phải có dòng chữ đặc biệt.
>> Tham khảo: Hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai từ năm 2026.
- Hàng hóa, dịch vụ dùng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh chịu thuế GTGT:
- Không khấu trừ nếu dùng cho hoạt động miễn thuế GTGT, không chịu thuế GTGT, hoặc mục đích cá nhân.
- Nếu dùng chung: Phân bổ theo tỷ lệ doanh thu chịu thuế (theo Thông tư 32/2025).
- Thanh toán không dùng tiền mặt đối với hóa đơn ≥ 20 triệu đồng (bao gồm thuế GTGT):
- Chứng từ thanh toán qua ngân hàng (chuyển khoản, thẻ tín dụng, ví điện tử liên kết ngân hàng…).
- Không áp dụng cho hóa đơn < 20 triệu đồng, hóa đơn từ cá nhân không kinh doanh, một số trường hợp đặc biệt (xăng dầu, điện, nước… nếu dưới ngưỡng).
- Người bán đã kê khai, nộp thuế đúng quy định:
- Nếu người bán không kê khai/nộp hoặc bị cơ quan thuế từ chối, đầu vào có thể không được khấu trừ (dù hóa đơn hợp lệ).
>> Tham khảo: Báo giá hóa đơn điện tử.
3. Thời điểm và cách thức khấu trừ
- Thời điểm khấu trừ: Kỳ tính thuế phát sinh hóa đơn đầu vào (tháng/quý), miễn là hóa đơn hợp lệ và chứng từ thanh toán (nếu ≥ 20 triệu) có trước khi nộp tờ khai.
- Hóa đơn bổ sung/điều chỉnh: Khấu trừ bổ sung trong kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh.
- Hóa đơn lập sai thời điểm: Vẫn khấu trừ nếu chứng minh giao dịch thực tế và đã xử lý sai sót theo Nghị định 70/2025.
- Cách tính khấu trừ: Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ.
4. Ví dụ minh họa khấu trừ thuế GTGT đầu vào
Ví dụ 1: Doanh nghiệp A (phương pháp khấu trừ) bán hàng hóa chịu thuế GTGT 10%, doanh thu tháng 1/2026 = 500 triệu đồng (đầu ra thuế GTGT = 50 triệu đồng).
- Mua nguyên liệu đầu vào: Hóa đơn 300 triệu đồng + thuế GTGT 30 triệu đồng (thanh toán chuyển khoản).
- Thuế GTGT phải nộp = 50 triệu – 30 triệu = 20 triệu đồng.
>> Tham khảo: Quyết toán thuế thu nhập cá nhân từ 14/2/2026.
Ví dụ 2: Hộ kinh doanh B (đăng ký khấu trừ, doanh thu > 500 triệu) mua hàng hóa đầu vào 150 triệu đồng + thuế GTGT 15 triệu đồng (hóa đơn hợp lệ, thanh toán chuyển khoản).
- Nếu đầu ra thuế GTGT = 40 triệu đồng → Thuế phải nộp = 40 – 15 = 25 triệu đồng.
- Nếu không thanh toán chuyển khoản (≥ 20 triệu): Không khấu trừ 15 triệu → Phải nộp đầy đủ 40 triệu.
Ví dụ 3: HKD áp dụng phương pháp trực tiếp (tỷ lệ 1%): Không khấu trừ đầu vào, chỉ nộp theo tỷ lệ % trên doanh thu chịu thuế.
5. Lưu ý quan trọng và rủi ro năm 2026
- Lưu trữ: File XML gốc ít nhất 10 năm.
- Kiểm tra hóa đơn: Luôn tra cứu trên hệ thống thuế trước khi khấu trừ.
- Phạt vi phạm: Khấu trừ sai → Phạt 20% số thuế khấu trừ sai (Nghị định 310/2025/NĐ-CP hiệu lực 16/01/2026), giảm nhẹ nếu tự khắc phục.
- Giảm thuế GTGT 2%: Tiếp tục đến hết 31/12/2026 (từ 10% xuống 8%) → Áp dụng cho cả đầu vào và đầu ra.
- Hỗ trợ: Tổng cục Thuế khuyến khích sử dụng hóa đơn điện tử MTT để dữ liệu tự động hỗ trợ khấu trừ và kê khai.
>> Tham khảo: Tra cứu hóa đơn; Tra cứu hóa đơn điện tử.
Khấu trừ thuế GTGT đầu vào là quyền lợi lớn giúp giảm gánh nặng thuế, nhưng đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt về hóa đơn hợp lệ, chứng từ thanh toán và mục đích sử dụng.
Năm 2026, với hệ thống kết nối theo thời gian thực từ hóa đơn điện tử MTT và tra cứu dễ dàng, doanh nghiệp/HKD cần kiểm tra kỹ lưỡng để tránh rủi ro phạt và tối ưu nghĩa vụ thuế.
Nếu doanh thu lớn và chi phí đầu vào cao, HKD nên cân nhắc đăng ký phương pháp khấu trừ để tận dụng tối đa đầu vào.
Kết luận
Mọi thắc mắc hay muốn được tư vấn muốn được tư vấn về phần mềm hóa đơn điện tử E-invoice hoàn toàn miễn phí, Quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ:
CÔNG TY PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÁI SƠN
- Địa chỉ: Số 15, phố Đặng Thùy Trâm, phường Nghĩa Đô, Thành phố Hà Nội
- Tổng đài HTKH: 1900 4767 – 1900 4768
- Tel : 024.37545222
- Fax: 024.37545223
- Website: https://einvoice.vn/
Để lại một phản hồi