Từ ngày 01/01/2026, Việt Nam chính thức xóa bỏ hoàn toàn cơ chế thuế khoán đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, chuyển sang phương pháp tự kê khai, tự tính, tự nộp thuế dựa trên doanh thu thực tế. Đây là bước chuyển đổi lớn, được phê duyệt qua Quyết định 3389/QĐ-BTC ngày 06/10/2025 của Bộ Tài chính (phê duyệt Đề án “Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán”), đồng thời được cụ thể hóa trong Luật Quản lý thuế 2025 (số 108/2025/QH15), Luật Thuế GTGT và Thuế TNCN (sửa đổi), Nghị quyết 198/2025/QH15 và các thông tư hướng dẫn như Thông tư 152/2025/TT-BTC (chế độ kế toán hộ kinh doanh). Chuyển đổi này nhằm tăng minh bạch, chống thất thu thuế, thúc đẩy số hóa quản lý thuế (hóa đơn điện tử, kê khai điện tử), đồng thời hỗ trợ hộ nhỏ lẻ bằng cách nâng ngưỡng miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm (từ mức cũ 100–200 triệu). Hàng triệu hộ kinh doanh (tạp hóa, quán ăn, bán online, dịch vụ nhỏ…) phải thích ứng với cơ chế mới, từ “đợi ấn định” sang “chủ động kê khai”.
1. Cơ sở pháp lý và nguyên tắc chuyển đổi
- Không hồi tố, không kiểm tra thuế cũ: Theo Công văn 307/CT-PC của Cục Thuế, các năm trước 2026 (kể cả năm 2025) đã nộp khoán sẽ không bị kiểm tra lại hoặc truy thu nếu không có dấu hiệu gian lận. Cơ quan thuế cam kết “không hồi tố” để hỗ trợ chuyển đổi.
- Ngưỡng miễn thuế mới: Doanh thu ≤ 500 triệu đồng/năm không phải nộp thuế GTGT và TNCN (chỉ kê khai doanh thu 1 lần/năm, hạn cuối 31/01 năm sau hoặc 30/06 nếu mới vượt ngưỡng). Đây là thay đổi lớn, giúp hơn 80% hộ nhỏ được giảm gánh nặng.
- Phân loại theo doanh thu (theo Đề án 3389 và hướng dẫn 2026):
- Nhóm 1: ≤ 500 triệu → Miễn GTGT & TNCN, kê khai đơn giản.
- Nhóm 2: >500 triệu – ≤ 3 tỷ → Tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu (nếu không xác định chi phí) hoặc theo lợi nhuận (nếu xác định được chi phí, thuế TNCN 15%).
- Nhóm 3: >3 tỷ – ≤ 50 tỷ → Tính theo lợi nhuận hoặc tỷ lệ cao hơn.
- Nhóm 4: >50 tỷ → Thuế suất cao (17–20%), chế độ kế toán gần doanh nghiệp.
- Hóa đơn điện tử: Bắt buộc từ máy tính tiền nếu doanh thu ≥ 1 tỷ đồng/năm (Nghị định 70/2025/NĐ-CP). Xuất hóa đơn ngay khi giao dịch hoàn tất.
>> Tham khảo: Cập nhật hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.
2. Quy trình chuyển đổi
Theo hướng dẫn từ Tổng cục Thuế và các công văn (như 4948/CT-NVT, Quyết định 3352/QĐ-CT “60 ngày cao điểm”):
- Chuẩn bị hồ sơ chuyển đổi: Nộp mẫu 08-MST (Thông tư 86/2024/TT-BTC) tại Chi cục Thuế để chuyển phương pháp tính thuế (nếu cần chính thức).
- Đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử: Qua nhà cung cấp (MISA, EasyInvoice, Viettel…) nếu thuộc diện bắt buộc.
- Xây dựng sổ sách: Theo Thông tư 152/2025/TT-BTC, hộ nhỏ dùng chế độ kế toán đơn giản (sổ theo dõi doanh thu, chi phí); hộ lớn hơn cần sổ chi tiết.
- Kê khai thuế:
- Hàng quý (nếu >500 triệu): Tờ khai GTGT, TNCN theo mẫu mới.
- Hàng năm: Kê khai doanh thu (nhóm dưới 500 triệu).
- Nộp thuế điện tử: Qua cổng thuế điện tử, ngân hàng liên kết.
- Theo dõi doanh thu: Ghi chép hàng ngày, lưu chứng từ (hóa đơn đầu vào/ra).
- Hỗ trợ từ cơ quan thuế: Chương trình “Đồng hành cùng hộ kinh doanh” (Quyết định 3789/QĐ-CT), hướng dẫn miễn phí, không phạt sai sót không cố ý giai đoạn đầu.
- Chuyển lên doanh nghiệp (tùy chọn): Nếu doanh thu cao, có thể đăng ký thành lập DN để hưởng ưu đãi.
>> Tham khảo: Hóa đơn điện tử; Báo giá hóa đơn điện tử.
3. Tác động thực tiễn và lợi ích – thách thức
Lợi ích:
- Minh bạch hơn, dễ khấu trừ chi phí (nếu xác định được).
- Hộ nhỏ (≤500 triệu) được miễn thuế GTGT & TNCN, giảm lệ phí môn bài.
- Khuyến khích chuyên nghiệp hóa, mở rộng kinh doanh.
Thách thức:
- Tăng gánh nặng hành chính: Phải ghi chép doanh thu, xuất hóa đơn, kê khai định kỳ.
- Rủi ro phạt: Không kê khai hoặc kê khai sai → phạt theo Nghị định 310/2025 (lũy tiến lên 80 triệu nếu không xuất hóa đơn lớn).
- Chi phí ban đầu: Phần mềm hóa đơn, đào tạo (khoảng 5–20 triệu tùy quy mô).
Nhiều hộ lo lắng “nỗi lo cũ” (phạt, kiểm tra), nhưng cơ quan thuế cam kết hỗ trợ, không xử lý nghiêm sai sót kỹ thuật giai đoạn đầu.
>> Tham khảo: 5 trường hợp mua hàng không có hóa đơn vẫn được trừ chi phí khi tính thuế TNDN từ ngày 15/12/2025.
4. Khuyến nghị cho hộ kinh doanh
- Kiểm tra doanh thu 2025 để dự báo 2026.
- Đăng ký hóa đơn điện tử sớm (nếu ≥1 tỷ).
- Sử dụng phần mềm hỗ trợ để tự động kê khai.
- Tham gia hội thảo, hướng dẫn từ Chi cục Thuế địa phương.
- Lưu chứng từ đầy đủ để chứng minh chi phí (nếu áp dụng tính theo lợi nhuận).
>> Tham khảo: Tra cứu hóa đơn; Tra cứu hóa đơn điện tử.
Kết luận
Mọi thắc mắc hay muốn được tư vấn muốn được tư vấn về phần mềm hóa đơn điện tử E-invoice hoàn toàn miễn phí, Quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ:
CÔNG TY PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÁI SƠN
- Địa chỉ: Số 15, phố Đặng Thùy Trâm, phường Nghĩa Đô, Thành phố Hà Nội
- Tổng đài HTKH: 1900 4767 – 1900 4768
- Tel : 024.37545222
- Fax: 024.37545223
- Website: https://einvoice.vn/
Để lại một phản hồi